به گزارش مفدا بم، در اولین نشست خبری گزارش طرح تحقیقاتی خاتمه‌یافته با عنوان " تاثیر گندزداهای آب آشامیدنی بر MIC، MBC و بیان ژن شاخصهای میکروبی آب"، که در معاونت تحقیقات و فناوری دانشگاه علوم پزشکی بم برگزار شد، نتایج مهمی درباره این طرح ارائه گردید. این نشست با حضور اصحاب رسانه، مهندس محمد بنی اسدی معاون تحقیقات و فناوری، دکتر عبدالعلی گلپایگانی به عنوان مجری این طرح پژوهشی و جمعی از مدیران و اعضای هیات علمی دانشگاه برگزار شد.
در حاشیه این نشست خبری، با دکتر عبدالعلی گلپایگانی، مجری این طرح پژوهشی، به گفت‌وگو نشستیم تا جزئیات این مطالعه و تأثیرات آن بر زندگی مردم و جامعه را بیشتر بررسی کنیم. مشروح این مصاحبه را در ادامه می‌خوانید.
با توجه به عنوان طرح به نظر شما مخاطبین و ذی نفعان اصلی این طرح چه کسانی هستند؟
متخصصین و پژوهشگران حوزه بهداشت آب، همچنین مدیران و کارشناسان مرتبط با گندزدایی و تصفیه ی آب، کارشناسان آزمایشگاه های کنترل کیفیت میکروبی صنایع آب آشامیدنی، مواد دارویی و تجهیزات پزشکی، و نهایتا سیاستگذاران و قانونگذاران حیطه آب و فاضلاب
چه مشکلی در نظام سلامت یا جامعه شما را به سمت اجرای این طرح کشاند؟
تحقیقات جدید حاکی از این است که فرایندهای شیمیایی گندردایی آب، خصوصاَ به وسیله کلر و ترکیبات آن، اگر به خوبی پایش و کنترل نشود، می تواند منجر به شکست فرایند شود، به طوری که با آزمایشهای ساده و روتین روزانه مثل کلرسنجی یا ماهانه مثل کشت چند لوله ای نمی توان عدم کفایت گندزدایی را تعیین و مشخص کرد. به صورت خلاصه، تعدادی از باکتریهای گرم منفی مثل پسودوموناس آئروژینوزا در شرایط خاص گندزدایی مثل دوز پایین گندزدا یا سایر شرایط ضروری فرایند مثل pH و زمان تماس با گندزدا به حالت نهفته (زنده ولی غیر قابل رشد در محیط کشت) یا اصطلاحاَ VBNC در می آیند. در این حالت خاص، هر چند آزمایشهای کشت میکروبی آب را سالم گزارش می کنند، اما این باکتریها به کندی در شرایط مناسب به حالت فعال در آمده و می توانند باعث عفونت در مصرف کننده شوند. از دیگر عللی که می تواند اثر بخشی فرایند گندزدایی را کاهش دهد و یا آنرا ناکارآمد کند، تشکیل بیوفیلم در سطح تماس محیطهای آبی با جداره ظروف، لوله ها، شیرالات و جداره استخرها و جکوزیهاست. باکتریها در زیر لایه بیوفیلم به سادگی از آسیب مواد گندزدا و آنتی بیوتیک ها در امان می مانند. در این مطالعه ما تلاش کردیم تا شرایط ذکر شده را در یک روش نوین آزمایشگاهی مدلسازی کنیم تا به شرایط بهینه ای از فرایند گندزدایی برسیم تا علل کاهش اثربخشی کلر و ترکیبات آنرا به حداقل برسانیم.
پیام های کلیدی این طرح را به زبان ساده بیان نمایید.
یافته های این مطالعه نشان داد که با کنترل صحیح دوز گندزدا، زمان تماس مناسب، و pH متمایل به اسیدی به راحتی می توان باکتریهای آزادزی را از بین برد (مقادیر بهینه متغیرها گزارش شد) ولی برای باکتریهای بیوفیلم فرایند اثر بخشی لازم را نداشت. مهمترین فاکتور در غیرفعالسازی باکتریها دوز کلر چه به صورت کلر آزاد و چه به صورت کلر ترکیبی بود. رهیافت گریز از این مشکل، جلوگیری از تشکیل بیوفیلم تشخیص داده شد، چرا که بعد از تشکیل بیوفیلم، سیتمهای متعارف گندزدایی قادر به حذف بیوفیلم نیستند. از طرفی، طی شرایط متداول گندزدایی، نمی توان مانع از تشکیل و توسعه بیوفیلمهای میکروبی شد. یافته مهم دیگر این بود که هرچند با افزایش زمان تماس با کلر می توان از نابودی تعداد بیشتری از باکتریها اطمینان حاصل کرد، اما این موفقیت به قیمت افزایش مقاومت میکروبی به بعضی از آنتی بیوتیکها در باکتریهای باقی مانده خواهد بود که این پدیده ناشی از بیان ژنهای مقاومت در شرایط سخت و زمان تماس طولانی است.
براساس یافته های این پژوهش چه پیشنهادات ترجمانی در جهت ارتقا کیفیت خدمات یا رفع مشکلی از جامعه دارید؟
با توجه به نتایج مطالعه، روشهای گندزدایی متعارفی که در تصفیه خانه های آب، استخرهای شنا، و حتی گندزدایی تجهیزات پزشکی به کار گرفته می شود، فقط قادر به کنترل باکتریهای غیر چسبیده است و در مورد حذف باکتریهای چسبیده به شکل بیوفیلم فاقد کارایی لازم است. با تغییر پارامترهای معمول ممکن است مقاومت میکروبی به آنتی بیوتیک ها و سایر عوامل ضد میکروبی افزایش یابد و مشکل دوچندان شود. پیشنهاد می گردد به جای استفاده از مواد گندزدای جایگزین یا افزایش دوز و زمان فرایند، از مواد یا آسترهای پوششی روی لوله ها و مخازن و سایر سطوح استفاده شود که چسبیدن باکتریها و تشکیل بیوفیلم را محدود کند. استفاده از نانوکامپوزیتها و مواد مشابه می تواند چنین نقشی را ایفا کند که ترکیب و ساختار دقیق آنها می بایست در تحقیقات آتی مد نظر قرار بگیرد.
لینک مقاله مستخرج از طرح تحقیقاتی :
ارسال نظر